Bilim insanları, yapay zeka sistemlerini kullanarak laboratuvar ortamında sıfırdan virüs genomları oluşturmayı başardı. Microsoft tarafından yürütülen bu çalışma, yapay zeka teknolojisinin güvenlik kontrollerini aşabilen toksinler tasarlama potansiyelini ortaya koydu. Uzmanlar, bu gelişmenin biyolojik silah riskine işaret ettiğini belirtiyor.
Yapay Zeka ile Virüs Genomları Üretimi
Yapay zeka sistemleri, veri kalıplarını öğrenme yeteneği ile laboratuvar ortamında tam viral genomlar oluşturma yeteneğini kazandı. Microsoft öncülüğünde gerçekleştirilen bir diğer çalışma ise, yapay zeka araçlarının bilinen toksinleri mevcut DNA sentezi güvenlik kontrollerinden kaçacak şekilde yeniden tasarlayabildiğini göstermiştir. Yapay zeka tarafından üretilen virüsler, insanları değil bakterileri enfekte eden "bakteriyofajlar" olsa da, uzmanlar bu teknolojinin ciddi bir potansiyel tehlike oluşturabileceğini ifade ediyor.
Güvenlik Uyarıları ve Araştırmalar
Microsoft Research bünyesinde liderliğini Bruce J. Wittmann'ın üstlendiği çalışma, yapay zeka ile tasarlanan proteinlerin genetik güvenlik kontrollerini nasıl aşabileceğini ortaya koyuyor. Wittmann, laboratuvarlar ve sentez şirketleri için DNA taramasını daha güvenilir hale getiren araçlar üzerinde çalışmaktadır. Bu projeler, dizideki makul DNA uzantılarını tahmin eden yapay zeka araçları olan "genom-dil modelleri" üzerine inşa edilmiştir. Binlerce dizi üzerinde eğitilen bu modeller, doğal viral ailelere benzer, ancak tamamen yeni genomlar önerme yeteneğine sahiptir. Bu durum, makine tasarımı ile oluşturulan bir virüsün veya proteinin gerçek deneylerde nasıl bir davranış sergileyeceğini tahmin etmeyi oldukça zorlaştırmaktadır.
Biyolojik Silah Olarak Kullanım Potansiyeli
Bilim camiası, niyete bağlı olarak yarar veya zarar sağlayabilen güçlü teknolojileri "çift kullanımlı araştırma" olarak nitelendiriyor. Örneğin, astım cihazları için ilaç damlacıklarını optimize eden aynı algoritma, daha etkili aerosol kimyasal veya biyolojik saldırılar için formüller de sunabilir. Özellikle kontrollü örnekler yerine gerçek dünya sağlık verileri üzerinde test edilen yapay zeka modellerinin kapasitesi kaygı verici bir düzeye ulaşmaktadır. Yakın tarihli bir ön baskı çalışmasında, araştırmacılar bu modelleri kullanarak yüzlerce aday faj genomu tasarlamış ve 16 çalışan virüs geliştirmiştir. Doktorlar, her fajın yalnızca belirli bakterileri enfekte etmesi nedeniyle kişiye özel tedavi kokteyllerinin, standart ilaçların etkisiz kaldığı antibiyotiğe dirençli enfeksiyonları tedavi edebileceğine dair umut besliyor. Ancak, araştırmacılar, eğitim verilerinde hangi genomların ve toksinlerin yer alacağına dikkatlice karar vermenin, oluşturulabilecek güvenlik bariyerleri açısından kritik önem taşıdığını vurguluyor.
