NASA'nın Chandra X-Işını Gözlemevi, evrenin derinliklerini tararken daha önce literatürde yer almayan gizemli bir nesne sınıfını gün yüzüne çıkardı. Alabama Üniversitesi'nden Mustafa Muhibullah ve ekibi tarafından yürütülen çalışmada, kompakt ikili sistemler olarak tanımlanan bu yapıların, alışılagelmişin dışında bir ışınım profili sergilediği tespit edildi.
Alışılmadık ışınım profili
Kompakt nesneler, çevrelerindeki yıldızlardan kütle çekimi yoluyla gaz çekerken genellikle yüksek enerjili X-ışınları yayarlar. Ancak yeni keşfedilen bu sistemler, oldukça zayıf X-ışını yayarken beklenmedik derecede yoğun morötesi ışık saçıyor. Bilim insanları, bu durumu aşırı yumuşak X-ışını kaynakları olarak nitelendiriyor ve bu düşük enerjili ışınların, yoğun morötesi sızıntıların bir yan ürünü olabileceğini tahmin ediyor.
Kozmik gizemlerin anahtarı olabilir
Araştırmacılar, bu keşfin evrenin işleyişine dair iki temel soruyu aydınlatabileceğine inanıyor. İlk olarak, galaksimizdeki gazların iyonlaşma sürecinde sıcak yıldızların tek başına yeterli olmadığı biliniyordu; bu yeni kaynakların yaydığı yoğun morötesi ışığın, iyonlaşma dengesini açıklayabileceği düşünülüyor.
İkinci olarak, Ia tipi süpernova patlamalarının tetiklenme mekanizmalarını anlamak adına bu sistemler kritik birer veri kaynağı sunuyor. Evrenin genişleme hızını ölçmekte kullanılan bu süpernovaların beyaz cüce evrelerini incelemek, kozmolojik modellerin doğruluğunu artırabilir.
9 Eylül'de Nature Astronomy dergisinde yayımlanan bu çalışma, uzayın evrimine dair yeni bir bakış açısı kazandırıyor.
