Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından geliştirilen yeni sistem, yağış verilerini yapay zeka ile birleştirerek Türkiye'nin heyelan riskini anlık olarak vatandaşın ekranına taşıyor.
Afet yönetimine teknolojik bir soluk getiren Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi, Türkiye'nin geniş kapsamlı sayısal heyelan risk haritasını kullanıma sundu. Toplamda 10 farklı coğrafi ve fiziksel parametrenin analiz edildiği çalışma, 30 metre gibi hassas bir çözünürlükle yerel bazda risk değerlendirmesi yapılmasına olanak tanıyor.
Teknolojik Altyapı ve Veri Seti
Projenin teknik detaylarını aktaran BEUN Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, sistemin temelinde arazinin sertlik derecesini belirten VS30 parametresinin yanı sıra yüzey pürüzlülüğü, kara yollarına yakınlık, su tutma kapasitesi, fay hatları ve nehir yatakları gibi kritik verilerin yer aldığını belirtti. Vatandaşlar, web üzerinden erişebilecekleri bu harita sayesinde bulundukları bölgenin heyelan risk seviyesini renk kodları üzerinden takip edebiliyor; yüksek riskli bölgeler kırmızı, düşük riskli bölgeler ise mavi tonlarla işaretleniyor.
Dinamik Güncelleme ile Anlık Takip
Sistemi benzerlerinden ayıran en önemli özellik ise meteorolojik verilerle entegre çalışması. Avrupa Meteoroloji Merkezi'nden alınan üç günlük hava tahmin raporlarını otomatik olarak işleyen yazılım, yağışın yoğunlaşacağı bölgelerde risk haritasını dinamik olarak güncelliyor. Örneğin, yoğun yağış alan bir dönemde Marmara veya Batı Karadeniz'deki risk seviyeleri sistem üzerinde anlık olarak değişebiliyor.
Yerel Yönetimlere Kritik Rehber
Akademik çalışma sadece bireysel kullanım için değil, aynı zamanda yerel yönetimlerin şehir planlama süreçleri için de stratejik bir kaynak sunuyor. Özellikle Zonguldak gibi eğimli arazilerin yoğun olduğu bölgelerde, yerleşim alanlarının belirlenmesinde ve afetlere karşı dirençli şehirler kurulmasında bu sayısal haritanın karar vericiler için kritik bir rehber olması hedefleniyor.
