Türkiye'nin uzay yolculuğunda tarihi bir adım atıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, ABD'nin başkenti Washington'daki NASA genel merkezinde düzenlenen törende Artemis Anlaşmaları'nı imzaladı. Böylece Türkiye, uzayın barışçıl keşfi için oluşturulan bu uluslararası çerçevenin 71. üyesi oldu.
Törene ilk Türk astronot damgası
İmza törenine Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç, Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal ve ilk Türk astronot Alper Gezeravcı da katıldı. ABD tarafını ise NASA Direktörü Jared Isaacman ve ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson temsil etti.
Bakan Kacır törende yaptığı konuşmada, Türkiye'nin uzay ve havacılık alanındaki çalışmalarına dikkat çekerek, ABD ile son dönemde ivmelenen iş birliğine vurgu yaptı. Kacır, "Türkiye, uzay yolculuğu alanında inanılmaz hedefler ve yeteneklerle yeni bir döneme giriyor. Amacımız, uzayda sürdürülebilir bir görünürlüğe sahip olmak ve tüm insanlığın yararı için uzayın barışçıl kullanımı konusunda adımlar atmaktır" dedi.
"Bugün önemli bir dönüm noktasıdır"
NASA Direktörü Isaacman, Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılımından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, "Bugün önemli bir dönüm noktasıdır. Bu alanda Türkiye, ortaya cesur bir vizyon koyuyor" ifadelerini kullandı. Isaacman, iki ülkenin astronotlarını Ay'ın yüzeyine geri gönderme vizyonunu paylaştığını belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan Tomlinson da Ankara'nın katılımından memnuniyet duyduklarını belirterek, uzay çalışmalarında iş birliğinin artarak devam edeceğine inandığını söyledi.
2027'de Ay'a hibrit motorlu araç
İmza töreninin ardından Türk basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Bakan Kacır, Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılmasının uzay atılımının sadece bir halkası olduğunu vurguladı. Kacır, "2027'nin ilk aylarında hibrit motora sahip bir uzay aracını Ay'a göndermeyi planlıyoruz. Bu vesileyle hem Ay yörüngesinden veri toplayacağız hem de Ay'a erişen ülkeler arasındaki yerimizi alacağız" diye konuştu.
Bakan Kacır, Somali'de bir uzay limanının inşasına başladıklarını da hatırlatarak, bu limanın Türkiye'nin uzay ekonomisinde daha güçlü yer almasını sağlayacağını ve bağımsız adımlar atmasını mümkün kılacağını söyledi.
Milli Uzay Programı hedefleri
Türkiye'nin son yıllarda insanlı uzay araştırmalarında da önemli adımlar attığını belirten Kacır, "Dolayısıyla Türkiye'nin Milli Uzay Programı hedeflerine ulaşması için çok yönlü bir şekilde gayret gösteriyoruz" ifadesini kullandı. Kacır, "Dünyada eşi benzeri olmayan bir toplumsal seferberlikle, adeta bir dip dalgayla Türkiye, havacılık ve uzay teknolojileri alanında muazzam bir dönüşüm gerçekleştiriyor" dedi.
Artemis Anlaşmaları kapsamında uluslararası iş birliğinin önemine değinen Kacır, sözlerini şöyle tamamladı: "Artemis Anlaşmaları kapsamında özellikle Ay, Mars ve derin uzay alanında ülkelerin yürüttüğü çalışmalarda şeffaflık, veri paylaşımı ve birlikte çalışılabilirlik ilkelerinin benimsenmesi, bu alanda yürütülen çalışmalarda ülkelerin uyum içinde hareket etmesi konusunda iyi niyet çerçevesinde bir yaklaşım ortaya konuluyor. Türkiye olarak 2027 yılında gerçekleştirmeye hazırlandığımız Ay misyonu çerçevesinde Artemis Anlaşmaları'na imza atmak ve uluslararası iş birliğini bu anlamda daha ileri bir düzeye taşıyabilecek bir zemini oluşturmayı önemsiyoruz."
NASA'dan Türkiye'ye hoş geldin mesajı
NASA'nın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'nı imzalayarak uzayın barışçıl keşfi ve refahın artırılması konusunda taahhütte bulunan ülkelere katıldığı belirtilerek, "Artemis Anlaşmaları'na hoş geldin, Türkiye" ifadesi kullanıldı.
1967 Dış Uzay Anlaşması'na dayanan Artemis Anlaşmaları, uzayın sorumlu keşfinin yönetimini geliştirmek için çok taraflı, bağlayıcı olmayan bir ilke ve kurallar bildirgesi olarak biliniyor. Anlaşma ilkeleri arasında uzay nesnelerinin kaydı, faaliyetlerin çakışmasının önlenmesi, bilimsel verilerin paylaşımı ve acil yardım sağlanması gibi maddeler yer alıyor.
ABD, bu anlaşma çerçevesinde Ay'da kalıcı bir üs kurulmasını ve Ay'ın hem Mars yolculuğu için bir durak hem de değerli madenlerin çıkarılması için kullanılmasını öngörüyor. Artemis Anlaşmaları'na ilk imza atan ülkeler arasında ABD ile birlikte Kanada, Japonya, Avustralya, İtalya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri yer alıyor.
