Karabük Üniversitesi, geliştirdiği özgün algoritma sayesinde asırlık yapıların üzerindeki çatlak ve deformasyonları kusursuz şekilde analiz ederek dijital sağlık raporları hazırlıyor.
Kültürel mirasımızın en önemli parçaları olan yığma taş yapılar, artık modern teknolojinin gözüyle korunacak. Karabük Üniversitesi Safranbolu Başak Cengiz Mimarlık Fakültesi tarafından hayata geçirilen TÜBİTAK destekli çalışma, geleneksel restorasyon ve denetim süreçlerinde dijital bir devrim başlatıyor.
Geçmişin izlerini dijitalle buluşturan teknoloji
Araştırma Görevlisi Mustafa Haki Eraslan ve Doç. Dr. Mehmet Mutlu liderliğindeki ekip, tarihi yapıların yapısal sağlığını gözetim altında tutmak için ileri düzey bir makine öğrenmesi modeli tasarladı. Projede yer alan Dr. Öğretim Üyesi Abdullah Bilgehan İyican ve Doç. Dr. Serap Sevgi gibi uzman isimlerin katkılarıyla yürütülen sistem, Türkiye’nin farklı şehirlerinden toplanan verilerle besleniyor. Safranbolu’dan İstanbul’a, Bolu’dan Amasya’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyadaki tarihi dokular, bu sistemin veri kaynağını oluşturuyor.
Hata payını sıfırlayan yapay zeka dokunuşu
Süreç, binaların fotogrametrik yöntemle üç boyutlu modellerinin çıkarılmasıyla başlıyor. Elde edilen veriler, açık kaynak kodlu yazılımlar üzerinden özel bir yapay zeka algoritmasına aktarılıyor. Sistem, insan gözünün gözden kaçırabileceği kılcal çatlakları ve yapısal bozulmaları milimetrik hassasiyetle tespit edebiliyor.
Sistemin sunduğu avantajlar hakkında bilgi veren araştırmacılar, manuel tespit yöntemlerinin aksine bu yeni iş akışının çok daha hızlı, nesnel ve raporlanabilir sonuçlar verdiğinin altını çiziyor. "Yapay zeka destekli hasar tespit modeli" sayesinde artık tarihi yapılar için hazırlanan rölöve ve hasar raporları, çok daha kapsamlı bir veri setine dayandırılarak oluşturuluyor. Bu teknoloji, sadece bugünü değil, kültürel mirasın geleceğini de güvence altına almayı hedefliyor.
