Suudi Arabistan'ın Türkiye'nin beşinci nesil savaş uçağı olan Milli Muharip Uçak Kaan'ı gündemine alması, ABD'de önemli rahatsızlıklara yol açtı. Bu durum, Suudi Arabistan'ın silah tedarikinde çeşitlendirme çabalarının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Bazı ABD'li yetkililer, bu duruma tepki göstererek, Suudi Arabistan'ın Türkiye'den uçak almasının arkasındaki nedenleri sorguladı.
Middle East Eye'da yer alan habere göre, Suudi Arabistan'ın silah ortaklarını çeşitlendirme çabası, Trump yönetimini rahatsız ediyor. Yönetim, Türkiye gibi ülkelerle yapılan anlaşmaların, ABD'nin krallığın silah pazarındaki payını potansiyel olarak azaltabileceğini düşünüyor. Bu bilgi, mevcut ve eski ABD'li yetkililer tarafından aktarıldı.
Suudi Arabistan'ın Silah Alım Stratejisi Nedir?
Veliaht Prens Muhammed bin Salman, Kasım ayında ABD Başkanı Donald Trump'ın krallığın gelişmiş F-35 savaş uçakları satın alacağı ve önemli bir stratejik savunma anlaşmasını duyurması üzerine Beyaz Saray'da büyük bir coşkuyla karşılanmıştı. Ancak son zamanlarda, Trump'ın anlaşma odaklı diplomasi gündemi doğrultusunda hareket eden ABD'li yetkililer, Suudi Arabistan'dan bölgedeki diğer ülkelerle yaptığı silah anlaşmaları görüşmeleri konusunda açıklık talep ettiler.
ABD'li bir yetkili, Washington'dan gelen itirazların ardından Suudi Arabistan'ın, Pakistan'dan aldığı milyarlarca dolarlık krediyi savaş uçağı için kullanabileceği yönündeki haberlerin ardından, Pakistan'ın JF-17 savaş uçağını satın almayacağına dair ABD'ye güvence verdiğini belirtti. Ancak ABD yetkilileri, Suudi Arabistan'dan Türkiye'nin yeni nesil Kaan savaş uçağı programına olası katılımı konusunda benzer güvenceler almadı.
ABD'nin Suudi Arabistan'a Yönelik Mesajları Neler?
Trump yönetiminde üst düzey savunma yetkilisi olarak görev yapmış olan Bilal Saab, Türk savaş uçağının Suudilerin geniş olan repertuarına nasıl uyacağını anlamadığını ifade etti. Dünyanın en iyi F-15'lerine sahip olduklarını ve Amerikalılarınkinden bile daha iyi olduklarını belirtti. Euro Typhoon'un da iyi bir uçak olduğunu ve yakında F-35'leri de alacaklarını ekledi.
Konuyla ilgili bilgi sahibi bir ABD yetkilisi, Trump yönetiminin potansiyel anlaşmayı F-35'lerin yerini alacak bir anlaşma olarak değil, Suudi Arabistan'ın ABD'den daha fazla alım yapmak için nakit parayı masada bırakması olarak gördüğünü söyledi. İsminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili, Suudilere verilen mesajın, 'ABD'nin karşılamadığını düşündüğünüz hangi ihtiyacınız var da Kaan için Türkiye'ye gitmeniz gerekiyor?' olduğunu ifade etti.
Suudi Arabistan ve Türkiye Arasındaki İlişkilerdeki Gelişmeler Neler?
Riyad'daki Naif Arap Üniversitesi Stratejik Çalışmalar ve Ulusal Güvenlik Programları Genel Direktörü Hesham Alghannam, Suudi Arabistan'ın TAI (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii) Kaan'a olan ilgisinin, ABD'nin yerini almakla ilgili değil, daha fazla seçeneğe sahip olmakla ilgili olduğunu belirtti. Suudi Arabistan'ın Amerikalılarla bir anlaşmaya varmak için Türkiye'nin Kaan füze savunma sistemiyle oynamasının taktiksel ve daha geniş stratejik nedenleri olduğu ifade ediliyor.
Türkiye, ABD'nin henüz sunmadığı değerli bir şeyi krallığa sunuyor: ortak yapım ve teknoloji transferi. Veliaht Prens Muhammed bin Salman'ın 2030 Vizyonu, krallığın savunma harcamalarının yüzde 50'sinin yerli üretim kalemlerine ayrılmasını öngörüyor. Bu durum, Suudi Arabistan'ın savunma sanayisinde bağımsızlık hedeflerine ulaşma çabalarını destekliyor.
