Singapur, teknoloji dünyasında bir ilke imza attı. Singapur Ulusal Üniversitesi Yong Loo Lin Tıp Fakültesi (NUS Medicine), veri merkezi geliştiricisi DayOne ve Cortical Labs ortaklığıyla, geleneksel silikon işlemciler yerine canlı insan beyin hücrelerinden güç alan dünyanın ilk biyolojik veri merkezi prototipini faaliyete geçirdi. NUS Yaşam Bilimleri Enstitüsü bünyesinde kurulan bu merkez, laboratuvar ortamında kök hücrelerden yetiştirilen nöronlarla çalışıyor.
Toplam 20 adet CL1 biyolojik bilgi işlem ünitesinden oluşan sunucu rafı, 16 milyon canlı nöronu barındırıyor. Her bir CL1 ünitesi, ticari olarak kullanılabilen ve kod yüklenebilen ilk biyolojik bilgisayar olma özelliğini taşıyor. Ünite başına 800 bin canlı beyin hücresi düşüyor. Bu nöronlar, mikroelektrot dizilimleri aracılığıyla cihaza bağlanarak biyolojik hücreler ile dijital sistemler arasında elektrik sinyallerinin iletilmesini sağlıyor.
Canlı hücrelerle hesaplama: Silikon çağına meydan okuma
NUS Medicine Sinirbilim Profesörü Dr. Rickie Patani, kök hücrelerden yetiştirilen nöronların mühendislikle birleştirilmesinin silikon işlemcilere kıyasla daha verimli bir alternatif sunduğunu ve öğrenmenin biyolojik kaynağını anlamaya yardımcı olacağını belirtti.
Proje ekibi, 6 Ağustos'ta düzenlenen ve 80'den fazla davetlinin katıldığı bir etkinlikte CL1 ve Cortical Cloud ünitelerinin gerçek zamanlı nöral ağ aktivitelerini sergiledi. Canlı hücrelerin bakımını ve sürdürülebilirliğini NUS Medicine üstlenecek.
Enerji verimliliği ve yapay zekada yeni ufuklar
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, veri merkezlerinin elektrik talebi 2025 yılında yüzde 17 artış gösterdi. Biyolojik bilgi işlem teknolojisi, geleneksel dijital bilgisayarlara kıyasla çok daha düşük enerji tüketimi vaat ederek artan enerji ihtiyacına sürdürülebilir bir çözüm sunmayı hedefliyor.
Cortical Labs Kurucusu ve CEO'su Hon Weng Chong, canlı nöral sistemlerin sınırlı veriden öğrenebilme ve değişen koşullara uyum sağlama yeteneği sayesinde yapay zekayı tamamlayıcı bir rol üstleneceğini ifade etti. Chong, ilaç keşfi, insansı robot, siber güvenlik ve dolandırıcılık tespiti gibi alanların temel uygulama potansiyelleri arasında yer aldığını paylaştı.
