Türkiye'nin enerji bağımsızlığı ve teknolojide yerli üretim hedefleri doğrultusunda TEKNOFEST bünyesinde hayata geçirilen Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması, genç mühendislerin nükleer alandaki yenilikçi fikirlerini sahneye taşıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile TENMAK'ın yürütücülüğünde düzenlenen yarışmanın final heyecanı, 1-4 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul Küçükçekmece'deki TENMAK Yerleşkesi'nde yaşanacak.
Gençlerin tasarımları nükleer teknolojide yeni dönemi işaret ediyor
Nükleer teknolojiler, uranyumun keşfinden bu yana elektrik üretiminin ötesinde tıp, sanayi ve tarım gibi pek çok alanda hayatı dönüştürüyor. Günümüzde IV.
Nesil reaktörler ile Küçük ve Mikro Modüler Reaktörler (SMR/MMR), güvenlik, ekonomik verimlilik ve esnek kullanım alanlarıyla sektörün geleceğini belirliyor. TEKNOFEST Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması, bu dönüşümün gerektirdiği nitelikli insan kaynağını ve teknolojik altyapıyı geliştirmeyi amaçlıyor.
Yarışmacılar; modüler reaktör tasarımlarından araştırma reaktörlerine, nükleer yakıt ve atık yönetiminden pasif güvenlik sistemlerine, enerji dönüşüm süreçlerinden enstrümantasyon ve kontrol sistemlerine kadar geniş bir yelpazede projeler geliştiriyor.
Kavramsal tasarımdan robotik prototiplere uzanan rekabet
Yarışma, temel kategoride kavramsal ve detay tasarım çalışmalarıyla nükleer reaktör teknolojilerine mühendislik çözümleri sunarken, sistem geliştirme kategorilerinde nükleer teknolojilerin farklı bileşenlerine odaklanıyor. Uygulama kategorisinde ise teorik bilgi pratiğe dökülüyor; yazılım ve robotik sistemler geliştiriliyor.
Yazılım alanında nötronik ve ısıl-hidrolik analizlerden yakıt performansına, kaza sonrası atmosferik dağılım ve doz hesaplamalarına kadar çeşitli simülasyon modülleri üzerinde çalışılıyor. Robotik sistemlerde ise tesis işletme, bakım-onarım, boru içi inceleme ve kaza müdahalesi gibi kritik süreçlerde kullanılabilecek fiziksel prototipler tasarlanıyor.
Yarışmaya Türkiye'nin yanı sıra yurt dışında öğrenim gören üniversite öğrencileri, mezunlar ve özel sektör temsilcilerinden oluşan ekipler başvurdu. Lisans, ön lisans, yüksek lisans, doktora ve açık öğretim öğrencilerinin yanı sıra mezunların da katılabildiği yarışmada toplam 193 takım ve 733 yarışmacı yer aldı. Değerlendirme süreci sonunda 42 takım, 293 yarışmacıyla final etabına kalmaya hak kazandı.
Finalde takımlar, projelerini jüri üyelerine sunacak. Yazılım ve robotik kategorilerinde, sunumların ardından prototiplerin teknik gereksinimleri karşıladığı uygulamalı olarak gösterilecek. Tasarım ve rapor bazlı kategorilerde ise değerlendirme final sunumları üzerinden yapılacak.
Ödüller ve teşvikler gençleri ve üniversiteleri destekliyor
Yarışma, gençlerin projelerini ödüllendirirken üniversitelerin nükleer teknoloji altyapısını da güçlendirmeyi hedefliyor. Detay Tasarım kategorisinde birinci olan okul takımının bağlı olduğu üniversiteye, laboratuvar ve altyapı kurulumu için 15 milyon TL özel teşvik desteği sağlanacak.
En yüksek ödül ise Detay Tasarım kategorisinde verilecek: Birinciye 1 milyon 250 bin TL, ikinciye 550 bin TL, üçüncüye 400 bin TL. Kavramsal Tasarım kategorilerinde birincilik ödülü 550 bin TL olarak belirlenirken, lisans öğrencilerine özel 200 bin TL ödül verilecek.
Sistem geliştirme ve uygulama kategorilerinin her birinde birincilik ödülü 450 bin TL olacak.
Final: Türkiye'nin nükleer geleceğine yatırım
Yarışma, gençlerin nükleer enerji alanındaki teknik bilgi ve mühendislik becerilerini geliştirmenin yanı sıra Türkiye'nin kritik teknoloji alanlarında ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının yetişmesine katkı sağlamayı amaçlıyor. Geliştirilen projelerle yerli ve milli çözümlerin desteklenmesi, gençlerin nükleer teknolojilere ilgisinin artırılması ve Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda nükleer teknolojilerdeki yetkinliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor. 1-4 Eylül tarihlerinde İstanbul Küçükçekmece TENMAK Yerleşkesi'nde düzenlenecek final etabı, gençlerin nükleer enerji teknolojilerindeki bilgi birikimlerini ve yenilikçi çözümlerini sergileyecekleri önemli bir teknoloji buluşması olacak.
