Arkeoloji dünyası, Kuzey Irak'ta keşfedilen ve yaklaşık 75 bin yıl öncesine dayanan bir Neandertal kalıntısı ile çalkalanıyor. Shanidar Mağarası'nda bulunan bu bireyin sol kürek kemiğinde tespit edilen 15 milimetrelik dairesel delik, uzmanlara göre tarih öncesi dönemde gerçekleşmiş ölümcül bir şiddet eyleminin en somut kanıtlarından biri olabilir.
Mızrak darbesi mi, kaza mı?
Araştırmayı yürüten Cambridge Üniversitesi'nden Dr. Emma Pomeroy ve ekibi, yaranın açısını incelediklerinde sivriltilmiş ahşap bir mızrağın göğüs bölgesinden girerek akciğer ve ana damarlara zarar verdikten sonra kürek kemiğinden çıktığını öngörüyor.
Uzmanlar, bu kusursuz dairesel deliğin doğal bir kırılma olmadığını, ahşap mızraklarla yapılan deneylerdeki izlerle birebir örtüştüğünü belirtiyor. Ancak bu ölümcül darbenin bir çatışma mı yoksa bir av kazası mı olduğu konusu hala bilimsel bir tartışma alanı.
Şiddet insanlık tarihinin bir parçası mı?
Londra Doğal Tarih Müzesi'nden Profesör Chris Stringer, yaranın konumu ve boyutu göz önüne alındığında, bunun bir kaza olmasından ziyade kişiler arası bir saldırı olma ihtimalinin daha yüksek olduğunu savunuyor. Bu bulgu, Neandertallerin sosyal yaşamlarında şiddetin sanılandan daha yaygın olabileceği teorisini güçlendiriyor. Daha önce İspanya'daki Kemikler Çukuru'nda bulunan 430 bin yıllık kafatasları da, insan türünün çok eski dönemlerden beri şiddetle iç içe yaşadığını gösteren kanıtlar arasındaydı.
Tarım öncesi çatışmalar
Geleneksel arkeolojik görüş, organize şiddetin tarım toplumlarına geçişle birlikte kaynak rekabeti sonucu başladığını savunuyordu. Ancak Shanidar Mağarası'ndan elde edilen bu yeni veriler, avcı-toplayıcı topluluklarda bile bireysel öldürme eylemlerinin çok daha eski tarihlere dayandığını kanıtlıyor. Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışma, insanlık tarihinin derinliklerinde yatan şiddet olgusunun, sanılandan çok daha karmaşık bir geçmişe sahip olduğunu gözler önüne seriyor.
