Meta, ABD'de eyaletlerin açtığı ve sosyal medya platformlarının gençlerin ruh sağlığına zarar verdiği iddiasını içeren davada tarihi bir uzlaşmaya imza attı. California'nın Oakland kentindeki bölge mahkemesinde görülen dava kapsamında, Meta ile eyalet başsavcıları Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers'a ortak bir uzlaşma dilekçesi sundu. Dilekçede, tarafların daha fazla yargılamaya gerek kalmadan çözüm sağlama konusunda anlaştığı bildirildi.
Uzlaşma dilekçesinde, davacıların Meta'yı Facebook ve Instagram'ı gençleri platformlara bağımlı hale getirmek için kullanmakla suçladığı hatırlatıldı. Meta'nın platformlarının tehlikeleri konusunda kamuoyunu defalarca yanılttığı, gençlerin ruhsal ve fiziksel sağlığına verilen zararları görmezden geldiği ve çocuk gizliliği yasasını ihlal ettiği iddiaları dilekçede yer aldı. Ancak Meta, kendisine yöneltilen iddiaları reddettiğini ve herhangi bir sorumluluk kabul etmediğini açıkladı.
Gençler için yeni kurallar geliyor
Uzlaşma kapsamında Meta, genç kullanıcılar için günlük kullanım süresi sınırları ve gece kullanımını engelleyen kısıtlamalar getirmeyi taahhüt etti. Ayrıca, çocukların yaş sınırlamasına tabi içeriklere erişimini önlemek için yaş doğrulama önlemleri uygulanacak ve ebeveynlere çocuklarını çevrim içi ortamda korumaları için ek araçlar sunulacak. Meta'dan yapılan açıklamada, bu adımların genç kullanıcılar için katı varsayılan kısıtlamalar getirdiği vurgulanarak, TikTok ve YouTube gibi rakiplere de benzer önlemler almaları çağrısında bulunuldu.
18 milyar dolarlık dev ödeme
Anlaşmanın en dikkat çekici kısmı ise ödeme planı oldu. Meta, eyaletlere gençlerin çevrim içi güvenliğine yönelik girişimleri finanse etmek için kullanılabilecek yaklaşık 18 milyar dolarlık bir ödeme yapacak. Bu tutar, 10 yıllık bir süre zarfında yıllık taksitler halinde ödenecek. Bu, şirketin bugüne kadar genç kullanıcılarla ilgili yaptığı en büyük mali anlaşmalardan biri olarak kayıtlara geçti.
Dava 2023'te açılmıştı
Aralarında California, New York ve Colorado'nun da bulunduğu çok sayıda ABD eyaleti, Ekim 2023'te Meta'ya karşı dava açmıştı. Davada, Meta'nın daha fazla reklam geliri elde etmek için gençleri ve çocukları kasıtlı olarak platformlarına bağımlı hale getiren tasarımlar kullandığı öne sürülmüştü. Şirketin, genç beyinlerin zayıflıklarını bilerek dopamini tetikleyen algoritmalar, "Beğen" butonları, sürekli bildirimler, vücut algısı bozukluğuna yol açan filtreler ve "sonsuz kaydırma" formatı gibi özellikler geliştirdiği iddia edilmişti.
Ayrıca, Meta'nın kendi iç araştırmalarının platformun gençlerde depresyon, anksiyete, uykusuzluk ve hayat düzeninin bozulmasına yol açtığını gösterdiği ancak şirketin bunu inkar ederek yanıltıcı raporlar yayımladığı savunulmuştu. Davada, şirketin 13 yaşından küçük çocukların kişisel verilerini ebeveyn izni olmadan topladığı da iddia edilmişti.
Dava haftalarca sürecekti
Geçen hafta görülmeye başlanan davada, savcılar ve Meta avukatlarının yanı sıra şirketin eski çalışanı Arturo Bejar ve Instagram Başkanı Adam Mosseri de ifade vermişti. Haftalarca sürmesi beklenen davanın sonucunun diğer eyaletlerdeki davalara yön verebileceği ve Meta'yı milyarlarca dolar ceza ödemeye zorlayabileceği değerlendiriliyordu. Uzlaşma, bu süreci sona erdirirken, sektörde genç kullanıcıların korunmasına yönelik yeni bir dönemin kapısını araladı.
