Karabük Üniversitesi, rüzgar enerjisi alanında önemli bir teknolojik atılıma imza attı. Üniversite bünyesinde yürütülen TÜBİTAK destekli bir projeyle, rüzgar türbinlerinin değişken rüzgar hızları ve yük koşullarında dahi yüksek verimlilikle çalışmasını sağlayan yenilikçi bir güç elektroniği sistemi geliştirildi. Bu sistem, geleneksel türbinlerden farklı olarak hız sensörü kullanmadan maksimum güç noktasını takip edebiliyor.
Projenin yürütücülüğünü Prof. Dr. Selim Öncü, araştırmacılığını ise Öğr. Gör. Dr. Tufan Volkan Küçük üstlendi. TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı kapsamında desteklenen "Değişken Hızlı Rüzgar Türbinleri İçin Rezonans Güç Dönüştürücülü Maksimum Güç Noktası İzleyici Geliştirilmesi" başlıklı projede, seri rezonans güç dönüştürücü devresi tasarlandı ve darbe genişlik modülasyonu yöntemiyle güç kontrolü sağlandı.
Yüksek frekans, küçük boyut, artan güç yoğunluğu
Geliştirilen sistemde anahtarlama kayıplarının azaltılması, daha yüksek anahtarlama frekanslarına ulaşılmasını mümkün kıldı. Bu sayede pasif devre elemanlarının boyutları küçültülürken, güç yoğunluğu da önemli ölçüde artırıldı. 1,5 kilovat gücündeki bir rüzgar türbini üzerinde gerçekleştirilen uygulamalarda, sistemin farklı rüzgar koşullarında yüksek dönüştürücü ve takip verimiyle çalıştığı deneysel olarak doğrulandı.
Proje kapsamında kurulan deneysel düzenek, rüzgar türbininin farklı rüzgar hızları ve elektriksel yük koşullarında test edilmesine olanak tanıdı. Yapılan ölçümlerde, sistemin değişken rüzgar hızlarında bile maksimum güç noktasını hassas bir şekilde izlediği ve dönüştürücü verimliliğinin yüzde 98 gibi yüksek bir seviyeye ulaştığı gözlemlendi.
Enerji maliyetlerini düşürecek yenilik
Bu teknolojik gelişme, özellikle rüzgar enerjisi santrallerinde enerji üretim maliyetlerinin düşürülmesine katkı sağlayabilir. Sensörsüz çalışma, bakım maliyetlerini azaltırken, yüksek verimlilik de aynı rüzgar kaynağından daha fazla elektrik üretilmesini mümkün kılıyor. Karabük Üniversitesi'nin bu başarısı, yenilenebilir enerji teknolojilerinde yerli ve milli çözümlerin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
