Türkiye, kamu yönetiminde dijital dönüşümü hızlandıracak kapsamlı bir adım atıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile milyonlarca memur için yeni bir dönem başlıyor. Plan çerçevesinde, kamu çalışanlarına yönelik zorunlu yapay zeka eğitimleri ve mikro sertifika uygulaması hayata geçirilecek.
Eğitimler nasıl verilecek?
Eylem planı hedefleri doğrultusunda, kamu personeline e-öğrenme yöntemiyle temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilecek. Bu eğitimler, çalışanların görev ve sorumluluklarına göre hazırlanan kısa uygulama modülleriyle desteklenecek. Kamu kurumlarının insan kaynakları sistemleri üzerinden zorunlu tutulacak eğitimlerde, personelin yalnızca katılımı değil, başarı düzeyi de düzenli olarak izlenecek.
Eğitim içeriklerinde yapay zekanın temel kavramları, üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı, kişisel verilerin korunması, yanlış bilgi ve derin sahte içeriklere karşı farkındalık ile etik kullanım ilkeleri gibi konular ele alınacak. Böylece kamu çalışanlarının yapay zeka teknolojilerini bilinçli ve güvenli bir şekilde kullanmaları hedefleniyor.
Mikro sertifika dönemi
Eğitimleri başarıyla tamamlayan kamu personeline, ölçme ve değerlendirme sonuçlarına göre seviye bazlı mikro sertifikalar verilecek. Bu sertifikalar, çalışanların kazandığı temel yetkinlikleri belgeleyerek kariyer gelişimlerine katkı sağlayacak.
Kamu kurumlarındaki dönüşüm, tara-pilotla-ölçekle döngüsüyle bütüncül bir yönetişim ve güven çerçevesinde yürütülecek. Bu süreci yönetmek üzere her kurumda, ilgili birim amirine veya başkana bağlı üst düzey bir yapay zeka yöneticisi görevlendirilecek. Bu yöneticiler, kurumun yapay zeka proje portföyünü yönetecek ve çalışmaların ilerlemesini düzenli olarak raporlayacak.
Yol haritası ve pilot uygulamalar
Görevlendirmelerin tamamlanmasının ardından tüm kurumlar, 12 hafta içinde üç yıllık Yapay Zeka Yol Haritası ve yıllık hedeflerini hazırlayacak. Pilot ve ilk ölçekli konuşlandırmalar için küçük ve orta hacimli alımlar önceliklendirilecek. Ayrıca, yapay zeka projelerine yönelik kamu alımlarına katılacak girişimlerin teknogirişim belgesine sahip olması şartı aranacak.
Her bakanlıkta yapay zekadan yararlanılabilecek alanlar sistematik olarak taranacak. Potansiyeli yüksek alanlarda hızlı pilot uygulamalar başlatılacak ve başarı eşiğini geçen projeler 6 ila 12 ay içinde ölçeklendirilecek. Plan kapsamında ilk 12 ayda en az 2 pilot dalgasıyla 10 veya daha fazla bakanlıkta toplam en az 30 yapay zeka pilotunun başlatılması hedefleniyor. Ayrıca, en az 10 kritik kamu hizmeti için pilot aşamasından ölçeklendirmeye uzanan uçtan uca pilot-ölçek hattı kurulacak.
e-Devlet öncelikli dönüşüm alanı
e-Devlet, vatandaşların yapay zeka destekli kamu hizmetlerini doğrudan deneyimleyeceği öncelikli dönüşüm alanı olacak. Kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi, başvuruların ön kontrolü ve akıllı belge desteği gibi uygulamalar öncelikle pilot olarak hayata geçirilecek. En az 5 yapay zeka destekli vatandaş hizmetinin e-Devlet üzerinden pilotlanarak ölçeklendirilmesi planlanıyor.
Uygulamalarda kişisel verilerin korunması, kararların açıklanabilir olması ve insan gözetimi ilkeleri dikkate alınacak. Kamu kurumlarında devreye alınan yüksek etkili yapay zeka sistemlerinin belgelendirme ve değerlendirme süreçlerinden geçirilmesi de zorunlu olacak. Bu adımlarla, kamu hizmetlerinde verimliliğin artırılması ve vatandaş memnuniyetinin yükseltilmesi amaçlanıyor.
