Samsun Üniversitesi, enerji altyapısının güvenliğini artırmak ve bakım süreçlerini hızlandırmak amacıyla önemli bir teknolojik girişime imza atıyor. TÜBİTAK tarafından 3 milyon liralık bütçeyle desteklenen proje, yapay zeka destekli otonom İHA'ların elektrik iletim hatlarını denetlemesini öngörüyor.
Zorlu arazilerde otonom denetim
Projenin yürütücülüğünü üstlenen Samsun Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Yazılım Mühendisliği Bölüm Başkanı Doç. Dr.
Muammer Türkoğlu, sistemin temel amacının ulaşılması güç bölgelerdeki elektrik hatlarını insan müdahalesi olmadan kontrol etmek olduğunu belirtti. Geliştirilen İHA'lar, hat boyunca otonom uçuş gerçekleştirerek kablolardaki hasarları, direklerdeki eğilmeleri ve izolatörlerdeki çatlakları yapay zeka algoritmalarıyla anlık olarak tespit edip merkeze raporlayacak.
Babasının yaşadığı zorluklar ilham kaynağı oldu
Projenin arkasında duygusal bir hikaye de yatıyor. Elektrik sektöründe çalışan babasının mesleği sırasında yaşadığı tehlikelere ve geçirdiği kazalara çocukluğunda tanıklık eden Doç. Dr. Türkoğlu, bu teknolojiyi geliştirme motivasyonunu bu tecrübelerden aldığını ifade ediyor. Çalışanların yüksek riskli ortamlarda bulunma zorunluluğunu ortadan kaldırmayı hedefleyen sistem, arıza noktasına nokta atışı müdahale imkanı sunarak iş güvenliğini en üst seviyeye taşımayı amaçlıyor.
Afet yönetiminde kritik rol
18 ay sürmesi planlanan proje, sadece rutin kontroller için değil, afet durumları için de büyük önem taşıyor. Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından enerji altyapısında yaşanan hasarların tespitindeki zorlukları hatırlatan Türkoğlu, sistemin deprem veya sel gibi felaketlerden sonra bölgeye hızla gönderilerek elektrik hatlarındaki durumu anlık olarak merkezdeki panele aktarabileceğini vurguladı. Yerli imkanlarla geliştirilen bu teknoloji, zamanla daha fazla yerli bileşenle donatılarak Türkiye'nin enerji altyapı teknolojilerindeki dışa bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.
