Son yıllarda Türkiye'nin savunma alanındaki atılımları, özellikle ATAK helikopterinin uluslararası alanda tercih edilmesiyle dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, Macar Silahlı Kuvvetleri, Şubat ayı itibarıyla Mi-24 taarruz helikopterlerinin kullanımını sonlandırma kararı almıştır.
Defenceturk'te yer alan habere göre, Mi-24 helikopterlerinin uçuşa elverişli durumdaki tüm birimlerinin takvimsel hizmet süresinin dolması nedeniyle bu süreç gerçekleşmiştir. Teknik olarak faal durumda bulunan helikopterler, mevzuat gereği artık yerden havalanamamaktadır.
Mi-24 helikopterlerinin tarihçesi nedir?
Macar Silahlı Kuvvetleri, 1978 yılından bu yana Mi-24 helikopterlerini kullanmaktadır. İlk olarak Mi-24D modeli hizmete alınmış ve toplamda 30 adetlik bir parti, 26 Temmuz 1978 tarihinde SSCB'den teslim edilmiştir. 1987-1988 yıllarında ise SSCB'den geliştirilmiş Mi-24W helikopterleri sipariş edilmiştir; fakat ekonomik zorluklar nedeniyle yalnızca 10 adet tedarik edilebilmiştir.
1995 yılında Macaristan, eski Doğu Almanya ordusuna ait kullanılmış Mi-24 helikopterlerinden oluşan bir partiyi Almanya'dan hibe olarak devralmıştır. Bu kapsamda 14 adet Mi-24D ve altı adet Mi-24P teslim edilmiştir. Ancak, eski Alman envanterinden gelen helikopterlerden yalnızca Mi-24P modeli hizmete alınmıştır.
Mi-24 helikopterlerinin kullanım süreci nasıl gelişti?
Macaristan'daki kullanım sürecinde, üç adet Mi-24 helikopteri kazalarda kaybedilmiştir. 2004 yılında, Macar Silahlı Kuvvetleri'nin genel mevcudunun azaltılması kapsamında helikopter filosu yeniden yapılandırılmış ve 12 adet helikopterden oluşan tek bir filoya indirgenmiştir. Ancak bu sınırlı sayıdaki taarruz helikopterinin idamesi için gerekli mali kaynak bulunamamıştır.
2011-2012 yıllarında tüm Mi-24 helikopterleri hangarlara çekilmiştir. Birkaç yıllık aranın ardından, filonun kısmi yapı ile yeniden faal hâle getirilmesi amacıyla sınırlı kaynak ayrılmıştır. Mi-24'lerin yerini ise 2019-2021 yılları arasında hizmete giren 20 adet silahlı hafif Airbus H145M helikopteri almıştır.
Mi-24 helikopterlerinin geleceği ne olacak?
Macar renkleri altında yeniden faaliyete geçirilme ihtimalleri düşük görülen Mi-24 helikopterleri için, ihtiyaç fazlası olanların Ukrayna tarafından ilgi görebileceği belirtilmektedir. Hâlihazırda NATO ülkeleri arasında Mi-24 helikopterlerini kullanmaya devam eden yalnızca Polonya ve Bulgaristan bulunmaktadır.
Öte yandan, Macaristan'ın karşı karşıya kaldığı savaş helikopteri krizinde Türkiye'nin kapısını çalabileceği ifade edilmektedir. Türkiye, dostu ülkelerdeki savunma ihtiyaçlarına yönelik çözümler sunma potansiyeline sahiptir.
