Kış aylarında sürücülerin korkulu rüyası olan buzlanma ve siyah buz oluşumuna karşı bilim dünyasından umut verici bir çözüm geliyor. Karabük Üniversitesi (KBÜ) Mühendislik Fakültesi'nden Doç. Dr. Halil İbrahim Yumrutaş, asfalt yüzeylerinde donma başlangıcını geciktirecek yenilikçi bir TÜBİTAK 1002-A projesinde kritik bir rol üstleniyor.
Genleştirilmiş vermikülit ile buzlanmaya karşı direnç
İstanbul Gelişim Üniversitesi'nden Dr. Öğr.
Üyesi Mustafa Yurdabal Apak'ın yürütücülüğünü yaptığı projede, düşük ısı iletkenliği ile bilinen genleştirilmiş vermikülit maddesi asfalt karışımlarına entegre ediliyor. Geleneksel tuzlama veya maliyetli ısıtma sistemlerine alternatif olarak geliştirilen bu yöntem, asfaltın çevresel sıcaklık değişimlerine karşı daha yavaş tepki vermesini sağlayarak buzlanma hızını düşürmeyi amaçlıyor.
Özellikle köprü ve viyadük gibi hızlı soğuyan kritik noktalarda, yüzey sıcaklığındaki ani düşüşlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Mühendislik testleri ve performans analizleri
Doç. Dr. Yumrutaş, projenin teknik ayağında asfaltın mekanik dayanıklılığını koruyup korumadığını belirlemek için kapsamlı analizler yürütüyor. Marshall deneyleri, sıkıştırılabilirlik testleri ve yarı dairesel eğilme analizlerinin yanı sıra; bilgisayarlı tomografi (BT), FTIR ve SEM gibi ileri teknoloji yöntemlerle malzemenin mikroyapısı inceleniyor. Çalışmanın temel amacı, asfaltın yapısal bütünlüğünden ödün vermeden donma geciktirme etkisini sağlayacak en ideal karışım oranını bulmak.
Sürdürülebilir ulaşım için yeni bir dönem
Proje başarıyla tamamlandığında, elde edilen verilerin Karayolları Genel Müdürlüğü ve yerel yönetimlerle paylaşılması planlanıyor. Bu teknoloji, kış aylarında yol bakım maliyetlerini düşürürken, çevresel müdahale ihtiyacını da azaltarak daha güvenli bir sürüş deneyimi sunmayı vadediyor. Araştırmacılar, nihai sonuçların tekrarlı deneylerle doğrulanacağını ve optimum karışım verilerinin yol güvenliği standartlarına entegre edileceğini belirtiyor.
